Eurozone: Uzun ince bir yol

Dünkü Sarkozy – Merkel toplantısı sonunda açıklananlar her ne kadar piyasaları memnun etmese de bence dikkat edilmesi gereken bir kaç husus var:

Kısa vade sonuç piyasanın istediği Eurobond’un bir başlangıç değil sonuç olduğunun açıklanması. Zaten mantık çerçevesinde kafasında bir yol haritası çizen herkes bunun olmayacağı fikrine varabilirdi. Sürpriz olmadı.

Bence en can alıcı sonuç alınan kararlarla piyasanın ağzına perseng ettiği mali birliğin ne kadar uzak olduğunun net bir şekilde ortaya çıkması. Sadece bu iki devlet arasında 2013’de başlayacak pilot uygulama sonuçlarının görülmesi bile yıllar alacak. Topyekun mali birlik piyasa ufkunun çok ötesinde.

Piyasa için dünkü toplantıdan çıkacak tek sonuç: ECB is the new Fed!  

Bu bir tuzak

Geçen hafta TV’de de söyledim. Artık hepimiz okulda kullandığımız ekonomi kitaplarına dönüyoruz. Bunu bir göstergesi de bu aralar bizim Thales Eğitim ve Danışmanlığa en çok gelen eğitim talebi Global Ekonomi. Her seviyede yöneticilere bu dersin değişik versiyonlarını veriyoruz çünkü ekonominin durumu hiç olmadığı kadar günlük yönetim kararlarını etkiler hale geldi.

Geçmişte okuyup da “hadi canım, bunlar çok teorik’’ dediğimiz olaylar yavaş yavaş gerçek hayatta kendini göstermeye başladı. Bunlardan en önemlisi de likidite tuzağı. Geçen hafta Fed’i dinlerken bir kez daha ABD ekonomisinin İngilizce tabiriyle “kaygan yokuşa” doğru sürüklendiğini teyit ettim.  Fed’in ortaya koyduğu bütün opsiyonları gözden geçirdim. Hiç birinin ekonomiyi topyekun canlandıracak bir potansiyeli olmadığı ortada. Sorun likidite değil. Hep yazıp söylüyorum QE1 ve 2’de de halkın anladığı anlamda para basılmadı. Fed’in bankalara sunduğu likidite tekrar FED’e geri dönüyor. Kredi olmadan para basılmış olmaz.  Bernanke’nin bahsettiği bir opsiyon da Fed’in bankalara verdiği faizi %0,25’den %0’a indirmek. Bu bankaları daha fazla kredi vermeye itmez çünkü sorun kredi talebinde. Öte yandan %0 faizde para piyasası kilitlenir. İyi bir seçim değil gibi…

Deleveraging devam ediyor. Bunu zaten tüketici talebindeki genel gidişattan ve güven endekslerinden de izleyebiliyoruz. Bu durumda bir anda opsiyonlar daralıyor. Fed’in yapacakları bitti diyemeyiz. Hollywood’dan da biliyoruz. Savaşmadan pes etmek yoktur Amerikalıların tabiatında. Ancak her atılan başarısız adım bir sonraki adımı daha da güçsüz kılacak. 

Bana sik sorulan bir soruyu cevaplayarak bitirmek istiyorum yazımı: Hayır, Fed hisse senedi alamaz.

Tribünden borsaya

Piyasalarda kara günler yaşanıyor olsa da liglerin ertelenmesi en çok borsaya yaradı herhalde. Şike soruşturması can sıktı. Flaş transferler de bitince futbol muhabbeti bir anda sona erdi. Stat içinde ve dışında bütün sezon sadece maç konuştuğum arkadaşlarımla şu aralar borsa sohbetleri yapıyoruz. Keşke bu süreç boğa piyasasında gerçekleşiyor olsaydı. Bu günlerde herkesin canı yanıyor. Bu yüzden yeni yatırımcı grubunun borsada kalıcı olma şansı maalesef çok az. Yazık beyaz günleri göremeden lig başlayacak.

Bu arada bütün gözler, kulaklar bu akşam Bernanke’nin yapacağı konuşmada olacak. Yeni QE kaçınılmaz gibi görünüyor artık. Buna inanıldı ve Başkan piyasaları hayal kırıklığına uğratmak istemeyecektir.  Adı ne olursa olsun radikal adımlar bekleniyor Fed’den. S&P not indiriminden sonra en büyük risk ABD’de artık mali tarafta ekonomi destekleyici politikaların ortadan kalkması. Bütün yük Fed’in omuzlarına bindi. Maalesef para politikalarının da bir limiti vardır. Bence o limit çoktan aşıldı. Buradan sonra ulaşılamayan her hedef merkez bankalarının daha da kredibilite kaybetmesine yol açacak.

Umarım piyasa benle aynı fikirde değildir ve Fed/ECB/BoE’nin hala şapkadan tavşan çıkarabileceğine inanmaya devam ederler. “Help me Obi Wan Kanobi… you’re my only hope”.

All You Need to Know about Government Bureaucracy

Pythagorean theorem: .......................................... 24 words. Lord's prayer:.......................................................  66 words. Archimedes' Principle: ......................................... 67 words. 10 Commandments: ............................................  179 words. Gettysburg address: ...........................................   286 words. US Declaration of Independence : ....................   1,300 words. US Constitution with all 27 Amendments: ........  7,818 words. EU regulations on the sale of cabbage: .......      26,911 words. SORT OF PUTS THINGS INTO PROPER PERSPECTIVE, DOESN'T IT?

Bu hallere düşecek ülke miydi?

İşin kötüsü bu not düşürme ülkenin kimyasını iyice bozup ileride devlet harcamalarında daha fazla indirimleri gündeme getirecek. Bence orta ve uzun vade en büyük sorun bu. Yakında ‘’90 yıllarda Japonya ekonomisi’’ kitapları best seller olur.

Kısa vadeye gelince… Hafta sonu birçok uzman dinledim, araştırma okudum. Üç aşağı beş yukarı neler olması gerektiğini tahmin edilebiliniyor ama ne olacağını bilen yok.

Piyasalar çıkar diyenlerin genel fikri otoriteler bir şey yapar yönünde. Artik böyle bir yatırım stratejisi ortaya cıktı. Ben denize atlayayım nasıl olsa bir can simidi atan olur. İlginç bir yaklaşım. E ne de olsa yatırım uzmanlarına böyle derin analizleri için komisyon veriyoruz.   

Kötümserlerin görüsü ise zaten piyasaların morali bozuktu bir de bu çıktı üstüne diye özetlenebilir. Artık risk-off (riski azalt) daha da ön plana çıkar diye düşünüyorlar. Bu kesim en büyük risk faktörünü “double dip recession”, yani yeni bir durgunluk, olarak gösteriyor. Ben şahsen ikinci bir durgunluk riskinin abartıldığı kanaatindeyim.

Bana gelen sorulara benim cevabim kısa vadede ne olur bilemiyorum yönünde oldu bütün hafta sonu. Sert satışlar sonucunda alış imkanlarının ortaya çıktığı kesin. Bütün bu olanların ardından merkez bankalarının uzun bir süre daha çok gevşek para ve düşük faiz politikası uygulayacağını varsayarsak bence en iyi yatırım yüksek temettülü hisseler. Örneğin ABD’de kendinize 10 tane böyle kaliteli hisse sendi seçseniz, bu portföyün riski (volatility) hazine bonolarından düşük olur. Hele not indiriminden sonra. Daha agresif olmak isteyenler ise ikinci durgunluk riskine karşı büyümeye hassas şirketlere yatırım yapabilirler. Eğer haklıysam burada ciddi getiri potansiyeli var. Ancak biraz sabır gerekiyor.