Her şey çok güzel değil…

Piyasalarda QE2 dalgasının keyfini çıkartırken gözümüzün ucuyla da PIGS’de olanları izlemeyi ihmal etmeyelim. Bütün olumlu varlık fiyatı hareketlerine rağmen bu ülkelerin CDS spread’leri yükselmeye devam ediyor. Son olarak Rusya devlet yatırım fonunun, İrlanda ve İspanya’yı yatırım yapılabilir ülkeler listesinden çıkarması fiyatları olumsuz etkiledi. Özellikle Rusya’dan böyle bir açıklama gelmesi eminim iyice moralleri bozmuştur. Bu da doğal olarak akla şu soruyu getiriyor: piyasalarda bolca likidite var ve herkes bu denli iyimserken bu ülkelerin bonolarını sigorta etme maliyeti giderek artıyorsa en küçük bir sarsıntıda ne olacak?

Genel görüşümü tekrar edeyim: Yapısal sorunlar yapısal çözümler gerektirir. Bir sonraki krizi nasıl önleriz tartışmaları yaparken “umarız piyasalar bize iyi davranır da bir kriz daha çıkmaz” yaklaşımı sonuç vermeyebilir. Arzular yapısal değil dönemseldir.

Zor Bir Hafta Gibi Görünse de… (Ek)

QE2 konusunda birkaç satır yazmamak doğru olmaz. Fed’den gelecek açıklama piyasalarda biraz hareketlilik yaratabilir ancak Bernanke’nin yatırımcıları çok üzecek bir planla geleceğine inanmıyorum. Daha yeni G20 zirvesinde yatırımcıya ‘risk almaya devam’ çağrısı yapılmışken herkesi ters köşeye yatırmak pek doğru olmaz fikrindeyim. Aslında böyle zamanlarda Greenspan’i arıyorum gerçekten. Öyle bir açıklamayla gelirdi ki maestrodan kimse tam ne dediğini anlamaz (obfuscation) ve herkes kendi istediği şekilde yorumlardı. Yatırımcının genel ruh halinin de olumlu olduğu düşünülerse hekes iyi bir şey söyledi diye algılayacağından riske devam stratejisi çok daha kolay ortaya çıkardı.

Zor Bir Hafta Gibi Görünse de…

Gerçekten veri ve haber yüklü bir haftaya başladık. Son söyleyeceğimi ilk söyleyeyim. Bence beklentilerden çok ciddi sapmalar olmazsa daha önceki yatırım stratejimi değiştireceğimi sanmıyorum. Biraz baştan pazarlıklı ve fazlasıyla cesur bir yaklaşım oldu ama özellikle yurt dışı yatırımcılarda bu hafta ile ilgili öyle bir gerginlik var ki böyle bir yaklaşımın doğru olduğunu düşünüyorum.

Açılısı Çin PMI rakamları yaptı. İyi de yaptı. Ekonomik aktivite giderek güçleniyor. Ancak enflasyon da artıyor. Bu durumda bir kaç hafta önce piyasaları tedirgin eden faiz arttırımı ve benzeri para politikası sıkılaştırma hamleleri olacak çok yakında. Bunları olumsuz algılamamak lazım. Bilakis şu an kemer sıkılmazsa sonra otoritelerin elinin ayarı kaçabilir. Bence Yuan değer kazancı da hızlanabilir. En azından kendi ekonomik nedenleri var, sadece ABD baskısı değil.

Gelişen ülke para politikalarındaki ayrışma Çin’le sınırlı kalmayacak gibi görünüyor. Kore’den de yüksek enflasyon rakamları geldi bu sabah. Her ne kadar kapasite fazlası ve daha çok sermaye çekme endişesi Asya merkez bankalarını kemer sıkma açısından frenlese de birçok ülkede artık kaçacak yer kalmadı. Faizler artacak.

Bu arada yine Kore'den gelen ihracat rakamaları da son aylarda envanter fazlasından doğan genel yavaşlamanın biraz düzeldiğini gösteriyor.

G20 zirvesinden çıkan sonuç: Risk almaya devam edin

Hafta sonu yapılan G20 zirvesi bir risk faktörünü daha ortadan kaldırmış gibi görünüyor. Gibi görünüyor diyorum çünkü aslında ortadan kalkan bir şey yok. Global dengesizliklerin çözümünün düşünüldüğü kadar kolay olmayacağı ve bir şekilde başta Çin olmak üzere Asya ülkelerinin kurlarının değer kazanmasına izin vermesi gerekliliği ortadan kalkmış değil. Sadece ileri bir tarihe ertelendi. Çünkü global ekonomik dirilmenin o kadar kırılgan olduğu düşünülüyor ki kur savaşları gibi bir risk faktörünün treni rayından çıkarmasından herkesin ödü kopuyor. Doğru bir yaklaşım ancak global dengesizlikler uzun vadeli yapısal bir sorun ve çözüm kazanmış değil. Yine hortlayacak.

Her ne kadar bu sabah kurlardaki reaksiyon biraz ters olsa da doğal olarak piyasanın hoşuna gitti son gelişmeler. Görünüşe bakılırsa herkes yatırımcıların risk almasını istiyor. Biz de alıyoruz. Aslında geçenlerde yazdığım gibi bütün QE2 olayı ülke tahvil faizlerini düşük tutup bizi riske teşvik etmekten başka bir şey değil. Tabi Fed aslında ciddi bir kumar oynuyor. Eğer yaratılan bütün bu iyimser hava ve beraberinde yaratılan likidite reel ekonomiye olumlu etkilemezse o zaman varlık fiyatlarıyla temel göstergeler arasındaki uçurum iyice artacak. Onu da zamanı gelince düşünürüz…

FED'in Kur Savaşlarını Yaklaşımı

Fed dünkü açıklamsıyla kur savaşları konusunda tutumunu net bir şekilde ortaya koydu. Ben şöyle okudum:

"Kurlarını manipule edip, dış ticarete dayalı büyüme modeli takip eden ülkeler. Siz para birimlerinizin değer kazanmasına izin vermez, global dengesizliklerin düzelmesine yardımcı olmaz ve bizden talep çalarak büyümeye devam ederseniz,  biz de ABD ekonomisinin düzlüğe çıktığına inanana kadar elimizden geleni ardına koymayacağız (reflasyon). Yani global ekonomiye dolar pompalaya devam edeceğiz. Rezerv patlaması mı yaşarsınız, yerel para politikası formule edemez durumamı gelirsiniz, enflasyonla mı boğuşusunuz, artık siz düşünün."  

Sonuç: Boğaya kırmızı kumaş gösterildi. Reflasyon, finansal varlık fiyatlarını desteklemeye devam edecek.  Bu satırları yazarken Tim Geithner'i dinliyorum Bloomberg TV'de. Konuşmasında birkaç kez hisse senedi fiyatlarının yükselişini yönetim olarak attıkları olumlu adımların bir göstergesi olarak gösteriyor. Bana biraz Greensapn zamanlarını hatırlattı.  Kısaca, yatırımcılar olarak Beyaz Sarayla ve Fed'le beklentilerimiz ve isteklerimiz örtüşüyor.

Kısa Kısa

Karar verdim, bundan sonra siz okurlara daha kısa yazılar yazacağım. Sizin için okuması, benim için de yazması kolay.

Sweet Spot (Tatlı nokta): Kısa bir süre de olsa piyasalar tekrar kendilerini tatlı noktada buldular. Ekonomi ile ilgili kötü haber çıktığında QE2 geliyor diye riskli varlıklar satın alınıyor. İyi haber çıktığında ‘ikinci dip’ yok diye herkes mutlu, yine aynı şekilde para bu varlıklara akıyor. Yazı ben kazandım, tura sen kaybettin…

Son ISM rakamları piyasanın bir hayli canını sıkmıştı ancak çabuk silkelendik. Ana rakamdan çok stok ve yeni siparişler arasında açılan makas önemliydi son verilerde. Ne zaman stok rakamı yeni siparişlerin üzerine çıksa ardından gelen ISM 50’nin altına düşüyor ve yeni bir durgunluk riski ortaya çıkıyor. Hatta FT bu göstergenin hiç yanılmadığını yazdı geçen hafta. Bakalım gelecek ISM rakamları sweet spot’u nasıl etkileyecek?

Kur Savaşları: Hafta sonu gerçekleşen IMF ve Dünya Bankası toplantılarından bu konuda bir ses çıkmadı. Yalnız Çin Başbakanı gezisi sırasında Türkiye’de olduğu gibi birçok ülkede %20’lik bir revalüasyonun imkansız olduğunu, milyonlarca işsize neden olacağını ve ABD’nin bu konuda desteklenmemesi gerektiğini vurguladı. Piyasa bu konuda pek huzursuz görünmüyor. Sanki Yuan biraz daha hızlı değer kazansa yeter, başka da bir şey olmaz diye düşünülüyor.

Çin-Türkiye ticaretinin bundan böyle Yuan ve TL ile yapılacağı gazetelerin baş sayfalarında yer aldı. Biraz ekonomi bilen herkes bu haberin pek bir şey ifade etmediğini bilir. Rezerv para doları aradan çıkartmak pek bir anlam ifade etmez.

Nasıl kağıt para uzun zamandır insanoğlunun hayatini kolaylaştırıyorsa aslında rezerv para da öyledir. Bir referans görevi görür. Ticareti, uluslararası muhasebeyi kolaylaştırır. ABD, her ne kadar doların rezerv para olmasında yararlanıyorsa bir de madalyonun öteki yüzü var. Doların global olarak dolaşması para politikası belirlemede Fed’in başını epey ağrıtır.

Kriz öncesi OPEC bir ara petrolü Euro cinsinden fiyatlayacağını ilan etmişti. Böyle bir fiyat gören oldu mu? Peki ya altının onsu kaç Euro? Bakır kaç Yuna’dan işlem görüyor?

The Last Emperor Clinton at Bilgi last Saturday

I wanted to share with you couple of points I picked up from Clinton's speech which I thought were not captured by the popular press:

First he advised the students to have a certain platform to view the world. He elaborated on his as below but told that each person needed to create his/her own vantage point(s) to make better sense of a world that seems to be getting ever more complex.

As a starter Mr President talked about interdependence (rather than globalisation, as the latter, he believes, has more economic connotations) as being the most important issue. However, he explained that this positive trend also had negative unintended consequences, such as breaking down borders not only between countries but also between companies, homes and individuals. These, in turn, make the world more unstable and unpredictable. The second issue that he saw from his platform was income inequality. There Clinton talked about his surprise that economic theory seemed to have failed since benefits of innovation and trade did not get disseminated through the economy. Economic gains continued to only accrue to the privileged few. Finally he saw the world as unsustainable as it is, here energy and environment being his main concerns – no surprises here as Gore probably has still his ear.

Second Mr President insisted that the most important question in current world order was “how” i.e. how good intentions could be put to work. His views are that interdependence makes the concept of “somebody else’s problem” is not suitable anymore. As such we all need to work together for the common good. In this process yet another issue that we all need to consider is whether we will concentrate on our differences or human commonalities. This is the key to solving most social and political problems.

Last but not least he was generally very complimentary about Turkey’s broader role regionally and globally as well as the performance of the Turkish economy. However, he asked the Turks to stay focused and not get swayed by incidents such as the flotilla tension with Israel. His closing remark was that Turkey needed “a world coming together and not falling apart”.